Saraybosna Umut Tüneli

Saraybosna Umut Tüneli

Saraybosna Umut Tüneli

Saraybosna Umut Tüneli Nerede Nasıl Gidilir? Balkanlarda yediğim 2.ticket cezasını Bosna-Hersek'te yemiştim. Saraybosna Baş Çarşı'dan tramwaya binmiştim ama biletimi makineye okutmayı unuttuğum için beni yakalamışlardı. Sizler de benim gibi mağdur olmamanız için gerekli bilgileri Bosna-Hersek Saraybosna Umut Tüneli yazımı detaylıca yazdım. İster turla gidin ister tek başınıza otobüsle ya da tramwayla gezilecek görülecek çok yeri olan Saraybosna hakkında detaylar sizlerle..

Saraybosna gezilecek yerleri araştırırken her şeyden önce Bosna-Hersek Saraybosna tarihinden çok fazla etkilenmiştim. Saraybosna Umut Tüneli (Tunel Spasa ya da Sarajevo Tunnel) diğer adıyla Saraybosna Yaşam Tüneli hakkında yaptığım araştırmalar sonucunda muhakkak buraya gitmem gerekli diye planlar yapmıştım. Saraybosna Başçarşı’ya bir hayli uzak olduğunu öğrenince Umut Tüneli’ne nasıl gidilir? Diye onlarca insana sora sora Umut Tüneli’nin adresini öğrenmiştim. Zaten Saraybosna’ya ilk girişimden dolayı başıma bir şeylerin geleceği de belliydi de bu kadarını hiç beklemezdim. Saraybosna gezilecek yerler yazımı okuyabilirsiniz. 

Saraybosna Umut Tüneli

"Saraybosna Umut Tüneli" Hakkındaki Yorumlar (0)

Sarajevo Umut Tüneli (Saraybosna Yaşam Tüneli) Hakkında

Bugün Bosna-Hersek’in ayakta kalmasını ve bağımsızlığını ilan etmesinde en önemli rol oynayan Umut Tüneli Saraybosna’da yaklaşık 300 bin insanın hayatta kalmasını sağlamış. Umut Tüneli diğer adıyla Bosna-Hersek Yaşam Tüneli’ne Kolar ailesi sahip çıkıyor koruyup kolluyor. Kolar ailesinin desteğiyle burası adeta Saraybosna tarihini anlatan bir müze olmuş durumda.

1993-1995 yılları arasında aylarca süren kazı çalışmaları sonunca Dubrinja – Butmir’e kadar tüneli açmışlar ve kullanmaya başlamışlar. 1992 yılında Bosna-Hersek Saraybosna’ya yapılan saldırılarda 11 bin Saraybosna’lı toplamda 200 bin Bosna-Hersek’li yaşamını yitirmiştir. 1995 yılında Dayton Barış Antlaşması ile Bosna Savaşı son bulmuştur.

Saraybosna Yaşam Tüneli

Saraybosna Umut Tüneli Giriş Ücreti

Saraybosna Umut Tüneli’ne girişte sanırım 15 km (7,5 Euro) ödemiştim. Uzun bir yürüyüş yaptığım için soluklanayım derken gördüğüm manzara karşısında kanım donmuştu. Gördüğüm ev resmen delik deşik durumdaydı. Hemen Umut Tüneli’nin içerisine girmek istedim ve ilk başta 20 metre uzunluğunda, 1.5 metre yüksekliğinde ve 1 metre genişliğindeki tünelden geçerken neler hissettiğimin tarifi bile yoktu. İçeriye girişte herkese Umut Tüneli’nin tarihini anlatan her dilde dinlenilebilir seçeneği olan Yaşam Tüneli’nin gerçek hikayesini anlatan kulaklıklı rehber veriyorlar. Gerçek hikayesini dinleyip tekrar Tünel’in içine girdiğimde ise yaşanılanları gözümde canlandırdım. Gerçekten tüyler ürpertici bir durumdu.

Saraybosna Umut Tüneli

Ses kaydında anlatılanları o an kağıda yazıp hem buraya yazmak hem de bana hatıra olsun diye saklamıştım. İşte o an dinlediklerimi aynen aktarıyorum.

‘’Bosna-Hersek savaşı esnasında 800 metre uzunluğunda kazılmış olan bu tünel kuşatma altında kalmış Saraybosna’nın ve halkının dünyaya açılan tek kapısıydı. Şu an ziyaret ettiğiniz tünel, bu yoldan geçen tüm insanların acılarını gözler önüne sermiş durumda. Hayal edin; Kalabalığı,nemi,çamuru,diz boyuna kadar vuran suyu,her yerden akan suyu,nefes almanın güçlüğünü ve klostrofobiyi… Şu anda hayal ettikleriniz savaş zamanlarında Saraybosna halkının en önemli yapısı olan Umut Tüneli atmosferinin sadece bir bölümüdür. İnsanların bu tünelden geçiş tecrübelerini daha da yakın hissederek tecrübe edinmek isterseniz sırtınıza 23 kiloluk çantalar almanızı tavsiye ederim. Ziyaret ettiğiniz kısım sadece bu tünelin 35. Kısmıdır. Bu tünel binlerce insanın özgürlüğü soluklamak için geçmek zorunda olduğu tarihsel deneyimin olduğu yerdir. Burası gerçeklerin tamamen öğrenildiği,insanlık değerlerinin ve yaşamlarının sıkıntılarına şahitlik eden tek yerdir.’’

Umut Tüneli Saraybosna’da özel odalara girdiğimde ise videoyu kayda almıştım. Saraybosna’da insanların nasıl bir vahşetle karşı karşıya kaldıklarını gördüğümde ise çok duygulanmıştım. Sadece ben değil benimle birlikte izleyen İngilizler,Almanlar,Fransızlar ve dünyanın farklı noktalarından gelen insanlar sesini çıkarmadan hatta gözünü kırpmadan Bosna-Hersek halkının Sırp askerleri tarafından nasıl zor durumda bırakıldıklarını izliyordu.

Videoda sizin de göreceğiniz gibi Sida Nine isimli kadın askerlere su ve yemek veriyor. Hatta hayvanları bile bu tünelden geçirmek zorunda kalıyorlar. Yaşam Tüneli’nin yapılma amacı ise Saraybosna’ya yemek,ilaç ve silah gibi hayati önem taşıyan şeylerin sokulmasıdır.

Daha sonra müzenin içine girerek Yaşam Tüneli Müzesi’nde sergilenen askeri malzemeleri yakından görmüştüm. Ayrıca insanlar müze ziyareti esnasında hatıra defterine bir şeyler yazsınlar diye ayrı bir bölüm yapmışlar. Bende o deftere ‘’Yurtta Sulh Cihanda Sulh’’ yazmıştım.

Saraybosna Umut Tüneli'ne nasıl gidilir?

Saraybosna Umut Tüneli Nerede?

Yapımı yaklaşık 4 ay süren Umut Tüneli, Saraybosna Havaalanı’nın altından geçiyor ve havaalanına çok yakın bir konumdadır. 30 Eylül 1993’te ise yapımı tamamen biten Yaşam Tüneli Bosna Hersek İlidza’ya (Ilica) çok yakındır.

Saraybosna Umut Tüneli’ne Nasıl Gidilir?

Saraybosna Başçarşı (Bascarsija) gezilecek yerleri bitirip Umut Tüneli’ne gitmeye karar vermiştim. Ana cadde üzerinden gidileceğini öğrenmiştim ama hangi otobüs ya da tramvay gidiyor? Hangi istikamete doğru gitmeliyim? Bunların cevabını bir türlü bulamıyordum. 3 tane Boşnak kıza Umut Tüneli’nin adresini sorduğumda ise birlikte tramvay durağına kadar gitmiştik.

Büfeden bilet alıp tramvaya bindim ama o anki dalgınlıkla biletimi tramvay içerisindeki makinelere okutmayı unutmuşum. Belgrad gezilecek yerlerde de aynı durum başıma gelmesin diye biletimi de aldım diye sevinirken bu sefer aynı şey yine başıma geldi. Tramvay ilerledikçe biletleri kontrol eden memurlar bana biletimin olup olmadığını sordular. Biletimi gösterdim ama ellerindeki makineye benim biletimi okuttuklarında aşağıya inmemiz gerektiğini söylediler. Benden 26 Km (13 euro) para istediler. Bende biletim olduğu halde neden para cezası ödemem gerektiğini sordum. Hatta o ana kadar biletimi okutmadığım aklıma bile gelmemişti. Ödemezsem polis çağıracaklarını söylediler. Tansiyon iyice yükselmişti. Bosna Hersek Yaşam Tüneli’ne gideceğimi ve Saraybosna’da gezilecek yerleri görmeye geldiğimi söyledim. Hatta bir ara bana neden terörist muamelesi yapıyorsunuz diye damardan gireyim dedim. O arada bir kadın beni tramvaydan indirdiklerini görünce bizim peşimizden gelmiş. Kendi aralarında biraz gerginlik oldu ama ne konuştuklarını anlamadım. Kadın bana bu durumu özellikle turistlere yaptıklarını söylemişti. Bende durum daha fazla uzamasın diye para cezasını güzelce ödeyerek yoluma devam ettim.

Saraybosna Başçarşı’dan Ilıdja (Ilıca) tramvay’ına binip Ilica merkezde indim. Daha sonra orada Türkçe konuşan birisinden öğrendiğim kadarıyla Hrasnica ve Vjrenica otobüslerine binmem gerektiğini Umut Tüneli’ne geldiğimde öğrenmiştim.

Ilidja merkezde inip Bosna Hersek Yaşam Tüneli’ne gitmeden önce Saraybosna Boşnak Börekçisi’ne uğrayıp Boşnak böreğini tam yerinde yemek istedim. Bu börek Saraybosna’da sadece burada yapılıyor ayrıca Makedonya Üsküp’te de yapılıyormuş. Boşnak böreğini yiyebileceğiniz tek orijinal yer Saraybosna Ilica’dadır.

Saraybosna Umut Tüneli

Bu arada Saraybosna gezilecek yerler yazısından Saraybosna araç kiralama yorumlarımı okuyarak buraya araç kiralayarak gelmeniz konusunda bazı tavsiyelerde bulundum. Saraybosna Bosna-Hersek gezilecek yerler yazısına da bir göz atmanızı tavsiye ederim.

Ilıca’da taksiyle Umut Tüneli’ne gitmek için fiyat aldığımda bana aşırı pahalı bir fiyat vermişti. Tıpkı Türkiye’ye gelip Sultanahmet’e gitmek isteyen turistleri kazıklamak isteyen taksiciler gibi hissettim kendimi. Otostopla gitmek istediğimde ise bu durum başarısız olmuştu. Yaklaşık 5 km yürümüştüm sanırım.

Saraybosna Umut Tüneli'ne nasıl gidilir? - Otobüs ve tramvayla

Saraybosna Umut Tüneli’ne En Kısa Nasıl Gidilir?

Şehir merkezinde (Başçarşı Saraybosna’da) bulunan özel turlarla gitmek,

Şehir yürüyüşlerinde eğer varsa böyle bir organizasyona katılmak,

Saraybosna’daki hosteller tur düzenliyorlar, bunlara katılabilirsiniz.

Saraybosna Umut Tüneli - Yaşam Tüneli Saraybosna

Saraybosna Umut Tüneli’ne Otobüs Ya Da Tramvayla Nasıl Gidilir?

Latin Köprüsü’nden (Latinska Cuprija) tramvay durağından 3,4 ve 6 numaralı tramvay’a büfelerden bilet alıp Ilidza durağında inmek en kısa yol olacaktır. Yaklaşık 30 dakika süren yolculuk sonunda Ilidza şehir merkezinde olacaksınız. Lütfen aldığınız biletleri tramvay ya da otobüse binerken makineye okutmayı unutmayınız.

Ilidza şehir merkezinden tekrar başka bir otobüse binip Umut Tüneli’ne yakın bir yerde inip yürümek zorundasınız. İnanın bulması çok zor. Umut Tüneli’nden çıkıp tekrar Başçarşı Saraybosna’ya gelmesi kolay. Siz yine de emin olmak için birkaç kişiye sorun derim. Sorduğunuz kişiler çok farklı cevaplar veriyorlar. Saraybosna Umut Tüneli’ne nasıl gidilir? Sorusunun cevabını farklı şekilde tecrübe edinenler cevaplarını yoruma yazabilirler. Bosna Saraybosna gezilecek yerler listesine muhakkak Umut Tüneli’ne gitmenizi tavsiye ederim. Balkanların tarih kokan şehri Saraybosna hakkında detaylı yazıma bir göz atabilirsiniz.

A
B
F
G
H
İ
K
M
S
T
U
A
B
Ç
D
E
G
H
I
İ
J
K
L
M
N
O
P
R
S
Ş
T
Ü
V
Z